Przygotowanie do badań

  • Calcium Score (Tomograf Komputerowy 16-rzędowy)
    • Przed badaniem należy przyjąć wszystkie stosowane leki.
    • W dniu badania nie należy palić papierosów ani pić kawy.
    • W dniu badania można zjeść posiłek.
    • Na badanie należy zgłosić się pół godziny przed planowanym jego terminem.
  • CT (tomografia komputerowa)

    Ze względu na możliwość zastosowania środka cieniującego w badaniu TK pacjent odpowiednio wcześniej jest informowany o sposobie przygotowania do badania. Najczęściej oznacza to konieczność pozostania na czczo ok. 4-6 godzin przed badaniem. Ważne jest także właściwe nawodnienie organizmu, dlatego też zalecane jest spożycie wody niegazowanej lub napojów niesłodzonych w ilości co najmniej 0,5 litra przed badaniem. Oznaczenie stężenia kreatyniny (eGFR) jest niezbędne przy wszystkich badaniach TK za wyłączeniem badań: TK zatok, TK Dental, TK uwapnienie naczyń wieńcowych (Calcium Score).

    Niektóre z badań tomograficznych wymagają przygotowania pacjenta.

    • Zawsze należy przygotować pacjenta na ewentualność dożylnego podania środka cieniującego. Z tego powodu pacjent powinien zgłosić się na badanie TK na czczo lub po lekkim posiłku, jeśli od jego spożycia upłynęło minimum 6 godzin.
    • Specyficznego przygotowania wymaga kolonoskopia wirtualna. Pacjenta należy przygotować tak jak do badania kolonoskopii klasycznej. Jelito powinno być całkowicie oczyszczone z zalegającej treści pokarmowej. W tym celu należy zachować trzydniową ścisłą dietę kleikową oraz na dzień przed wykonaniem badania zastosować preparaty ułatwiające oczyszczenie jelita takie jak X-Prep lub Fortrans. Bezpośrednio przed badaniem już w gabinecie TK jelito grube pacjenta jest wypełniane powietrzem. Rozdęcie jelita umożliwia wirtualną endoskopię wewnątrz światła przewodu pokarmowego.
    • Dodatkowe przygotowanie pacjenta do badania jamy brzusznej a w szczególności miednicy małej polega na doustnym podaniu 1 godzinę przed badaniem 1-2% roztworów jodowych środków cieniujących, których ilość zależy od rodzaju badania. Preparat cieniujący wypełniający światło jelita ułatwia odróżnienie przewodu pokarmowego od otaczających jelito struktur. Badając jelito grube, a także pacjentów, u których oceniane mają być wyłącznie narządy miednicy małej, środek cieniujący może być podany doodbytniczo. U kobiet przy badaniach dróg rodnych może zaistnieć potrzeba podania dopochwowego.
    • Dla otrzymania czytelnego obrazu narządów konieczny jest bezruch pacjenta podczas badania, o czym chory jest informowany przed jego rozpoczęciem. Wiąże się to z koniecznością zatrzymania oddechu w trakcie badania narządów klatki piersiowej, jamy brzusznej i czasami miednicy małej. Pacjenci niespokojni, pobudzeni mogą wymagać krótkiego znieczulenia. W znieczuleniu często bywają badane małe dzieci, a możliwe jest także badanie pacjentów na oddechu wspomaganym (z użyciem respiratora). Dzięki nowoczesnym aparatom spiralnym, a zwłaszcza wielorzędowym, możliwe jest uzyskanie obrazów całego obszaru badanego na jednym, zatrzymanym oddechu.
    Pacjent chorujący na cukrzycę insulinoniezależną i przyjmujący leki
    • Jeśli pacjent przyjmuje lek doustny zawierający preparat metforminy (np. GLUCOPHAGE, METFORMAX, SIOFOR, AVAMINA, ETFORM, FORMETIC, GLUFORMIN, METFOGAMMA, METFORMIN, METIFOR, METRAL, EUCREAS), zgodnie z zaleceniami producenta lek należy odstawić na 48 godz. przed wykonaniem badania i powrócić do przyjmowania leku 48 godz. po wykonaniu badania z podaniem kontrastu. Jeśli badanie zostanie wykonane bez podania kontrastu, można powrócić do przyjmowania leku bezpośrednio po badaniu.
    • Nieodstawienie leku zawierającego metforminę może doprowadzić do wystąpienia kwasicy mleczanowej.
    • Pacjenci, którzy przyjmują leki na cukrzycę insulinoniezależną, nie zawierające preparatu metformina, nie muszą ich odstawiać przed wykonaniem badania z użyciem środka cieniującego (kontrastu).
  • Gastroskopia

    7 dni przed badaniem należy:

    • Przerwać przyjmowanie preparatów żelaza.
    • Osoby przyjmujące leki antyagregacyjne - typu Aspiryna, Acard, Ticlid, Acesan, Polopiryna, Aclotin, Riclo, Plavix itp. - powinny przestać je przyjmować po wcześniejszej konsultacji z lekarzemprowadzącym.
    • Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe - Sintrom, Syncumar, Acenocumarol, Warfaryna - powinny koniecznie skonsultować z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwzakrzepowe.
    • Nie ma przeciwwskazań do badania podczas iniekcji podskórnych z heparyn drobnocząsteczkowych – Fraxiparine, Clexane, Fraxodi i innych.

    W dniu badania:

    • Na 8 godzin przed badaniem nie należy nic jeść.
    • Na 6 godzin przed badaniem nie należy nic pić, palić papierosów, żuć gumy.
    • U pacjentów obciążonych ryzykiem, w tym u osób ze sztucznymi zastawkami serca, po przebytym zapaleniu wsierdzia, z protezą naczyniową lub ze znacznie obniżoną liczbą krwinek białych, bezpośrednio przed badaniem może być niezbędne podanie antybiotyku. Decyzję o konieczności i sposobie podania antybiotyku podejmuje lekarz kierujący na badanie.
    • W dniu badania należy zażyć wszystkie leki przyjmowane na stałe. Wyjątek stanowią leki obniżające stężenie glukozy we krwi, stosowane przez osoby z cukrzycą.
    • Osoby chorujące na cukrzycę powinny wykonywać badanie w godzinach porannych. Wówczas pacjent nie przyjmuje dawek wieczornych leków p. cukrzycowych i insuliny. Nie przyjmuje ich również w dniu badania, ale przynosi je ze sobą łącznie ze śniadaniem, będzie mógł je przyjąć ok. 20 minut po badaniu. Sposób dawkowania tych leków powinien być zdefiniowany przez lekarza kierującego na badanie.

    Przebieg badania:

    • Badanie nie może być wykonane bez pisemnej zgody pacjenta.
    • Przed badaniem należy wyjąć protezy zębowe.
    • Przed wprowadzeniem endoskopu lekarz, bądź pielęgniarka znieczula gardło poprzez użycie odpowiedniego środka znieczulającego w sprayu. Złagodzenie nieprzyjemnych objawów występujących podczas badania ułatwia skupienie się na spokojnym, głębokim oddychaniu. Właściwy rytm oddechu pozwala lekarzowi na dokładniejsze zbadanie przewodu pokarmowego.

    Po badaniu:

    • Przez dwie godziny po badaniu nie należy jeść, pić oraz palić.

    Badania dodatkowe:

    • Nie są konieczne, chyba że lekarz kierujący na badanie zadecyduje inaczej.
    • Pacjent powinien poinformować lekarza o przyjmowanych lekach oraz posiadać ze sobą dokumentację wcześniej wykonanych badań endoskopowych i innych badań zleconych przez lekarza kierującego.

    Badanie w znieczuleniu anestezjologicznym:

    • Badanie można wykonać w krótkim znieczuleniu ogólnym. Lekarz kierujący na badanie może stwierdzić, czy u pacjenta nie występują przeciwwskazania do badania w znieczuleniu ogólnym.
    • Po podaniu dożylnie środka usypiającego pacjent zasypia na kilkanaście minut i budzi się po zakończeniu badania. Jest to płytkie znieczulenie, nie wymaga założenia rurki dotchawiczej.
    • Warunkiem wykonania badania w znieczuleniu ogólnym jest dobry stan zdrowia pacjenta - bez infekcji.
    • Pacjent powinien posiadać wyniki badań dodatkowych zleconych przez lekarza kierującego, dokumentacjęchorób przewlekłych oraz listę leków zażywanych na stałe.
    • Pacjenci chorujący na cukrzycę typu II odstawiają na 72 godz. przed badaniem preparat Metforminę, Metformax, Glucophage. 
    • Przed wykonaniem badania w znieczuleniu ogólnym nie wolno jeść na 8 godzin przed badaniem, a na 6 godzin przed badaniem nie wolno również pić.
    • Po badaniu można jeść dopiero od momentu wskazanego przez anestezjologa (dieta lekkostrawna).
    • Pacjent przebywa na terenie oddziału ok. 2 godziny po badaniu, opuszcza oddział pod opieką osoby towarzyszącej. 
    • Nie należy prowadzić pojazdów minimum 12 godzin po znieczuleniu.
  • Kolonoskopia

    7 dni przed badaniem:

    • Należy przerwać przyjmowanie preparatów żelaza.
    • Osoby przyjmujące leki antyagregacyjne - typu Aspiryna, Acard, Ticlid, Acesan, Polopiryna, Aclotin, Riclo, Plavix itp. - powinny przestać je przyjmować po wcześniejszej konsultacji z lekarzemprowadzącym.
    • Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe - Sintrom, Syncumar, Acenocumarol, Warfaryna - powinny koniecznie skonsultować z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwzakrzepowe.
    • Nie ma przeciwwskazań do badania podczas iniekcji podskórnych z heparyn drobnocząsteczkowych – Fraxiparine, Clexane, Fraxodi i innych.

    Trzeci i drugi dzień przed badaniem:

    • Dieta płynna bez świeżych owoców, warzyw, ziarnistego/ciemnego pieczywa i innych produktów z dużą zawartością błonnika. Nie należy spożywać w żadnej postaci owoców i warzyw pestkowych, tj.: winogrona, pomidory, kiwi, truskawki oraz pestek, siemienia lnianego i maku. Pestki i nasiona mogą przykleić się do powierzchni jelita i utrudniać ocenę w trakcie badania.

    Dzień przed badaniem:

    • Do południa dieta bez mleka, płynna. Nie należy pić soków owocowych i napojów gazowanych. Inne napoje można pić w dowolnej ilości.
    • Dopuszczalny jest niewielki objętościowo, półpłynny posiłek we wczesnych godzinach popołudniowych, np. kisiel, budyń, kleik, jogurt. Kolacja nie powinna być spożywana.
    • Jeśli kolonoskopia planowana jest na godziny przedpołudniowe całe przygotowanie powinno odbyć się w godzinach popołudniowych i wieczornych dnia poprzedzającego badanie – najpóźniej o godz. 14:00 należy rozpocząć przyjmowanie preparatu FORTRANS (receptę powinien wystawić lekarz zlecający badanie). Proszę stosować się do niżej opisanych zasad przygotowania preparatu Fortrans: Zawartość 4 saszetek rozpuszczamy w 4 l wody mineralnej niegazowanej lub zimnej przegotowanej. Następnie w ciągu 3-6 godzin należy wypić cały przygotowany roztwór. W celu poprawienia smaku roztworu można go schłodzić lub dodać soku z cytryny. Reakcją organizmu na przyjmowanie roztworu Fortransu są liczne wypróżnienia, na koniec treścią płynną. W przypadku trudności z przygotowaniem się do badania lub pogorszenia samopoczucia w trakcie przygotowania konieczny jest kontakt z lekarzem.
    • Od momentu rozpoczęcia picia roztworu nie należy nic jeść, aż do momentu wykonania badania. Można pić dowolną ilość niegazowanej wody, słabej herbaty.
    • Jeśli kolonoskopia planowana jest na godziny popołudniowe/wieczorne, to potrzebną ilość preparatu należy podzielić tak, aby 3 torebki preparatu Fortrans rozpuszczone w 3l niegazowanej wody wypić w godz. popołudniowych w dniu poprzedzającym badanie, a kolejną torebkę preparatu rozpuszczoną w 1l wody wypić rano w dniu badania.

    W dniu badania:

    • Nie wolno nic jeść, należy być na czczo, można pić wodę niegazowaną w niewielkich ilościach.
    • Proszę zgłosić się 30 minut przed wyznaczonym terminem na badanie z dokumentem tożsamości, skierowaniem i aktualnymi badaniami (na podstawie skierowania od lekarza kierującego na badanie).
    • Pacjent powinien poinformować lekarza o przyjmujących lekach oraz posiadać ze sobą dokumentacje wcześniej wykonanych badań endoskopowych.
    • Jeżeli pacjent przyjmuje leki istotne dla zdrowia - nasercowe, przeciw nadciśnieniowe, antyarytmiczne, tarczycowe, przeciwdrgawkowe, przeciwastmatyczne - może je przyjąć popijając niewielką ilością (2-4 łyki) niegazowanej wody na 1-2 godz. przed badaniem
    • Osoby chorujące na cukrzycę powinny wykonywać badanie w godzinach porannych. Wówczas pacjent nie przyjmuje dawek wieczornych leków p/cukrzycowych i insuliny. Nie przyjmuje ich również w dniu badania, ale przynosi je ze sobą łącznie ze śniadaniem. Będzie mógł je przyjąć ok. 20 minut po badaniu. Sposób dawkowania tych leków powinien zdefiniować lekarz kierujący na badanie.

    Po badaniu:

    • Po zakończeniu badania można jeść, obowiązuje dieta lekkostrawna. Jeśli pojawi się dyskomfort - wzdęcia, kurczowe bóle brzucha - należy zastosować Espumisan (3 x 2 tabl.) lub No-Spa (3 x 1 tabl.).

    Badanie w znieczuleniu anestezjologicznym:

    • Badanie można wykonać w krótkim znieczuleniu ogólnym. Lekarz kierujący na badanie może stwierdzić czy u pacjenta nie występują przeciwwskazania do badania w znieczuleniu ogólnym.
    • Po podaniu dożylnie środka usypiającego pacjent zasypia na kilkanaście minut i budzi się po zakończeniu badania. Jest to płytkie znieczulenie, nie wymaga założenia rurki dotchawiczej. 
    • Warunkiem wykonania badania w znieczuleniu ogólnym jest dobry stan zdrowia pacjenta - bez infekcji.
    • Pacjent powinien posiadać wyniki badań dodatkowych zleconych przez lekarza kierującego, dokumentację chorób przewlekłych oraz listę leków zażywanych na stałe.
    • Pacjenci chorujący na cukrzycę typu II odstawiają na 72 godz. przed badaniem preparat Metforminę, Metformax, Glucophage.
    • Przed wykonaniem badania w znieczuleniu ogólnym nie wolno jeść na 8 godzin przed badaniem, a na 6 godzin przed badaniem nie wolno również pić.
    • Po badaniu można jeść dopiero od momentu wskazanego przez anestezjologa (dieta lekkostrawna).
    • Pacjent przebywa na terenie oddziału ok. 2 godziny po badaniu, opuszcza oddział pod opieką osoby towarzyszącej.
    • Nie należy prowadzić pojazdów minimum 12 godzin po znieczuleniu.
  • MRI (rezonans magnetyczny)

    Pamiętaj:

    • Przed badaniem należy zmyć makijaż.
    • Po badaniu z podaniem kontrastu, kobieta karmiąca piersią nie powinna karmić w ciągu najbliższych 24 godzin.
    • Przed badaniem MR nie jest wymagane pozostanie na czczo.

    Badanie MR nie wymaga żadnego przygotowania ze strony pacjenta. Nie trzeba być na czczo. Można spożywać posiłki przed badaniem nawet, jeżeli w trakcie badania będzie podawany dożylnie środek kontrastowy. Badanie nie powoduje żadnych reakcji biologicznych, nie wchodzi w interakcje ani nie wpływa na działanie leków przyjmowanych zgodnie z wymogami prowadzonej terapii. Badanie MR nie wpływa na samopoczucie ani na zachowanie po jego zakończeniu. Po wykonanym badaniu można prowadzić samochód. Oznaczenie stężenia kreatyniny (eGFR) jest niezbędne przy wszystkich badaniach MR za wyłączeniem badań: MR zatok, MR stawów.

    W trakcie badania wymagana jest współpraca z personelem. Pacjent powinien leżeć nieruchomo, aby obraz nie był zniekształcony. Jeżeli z powodu choroby nie jest możliwe przebywanie w bezruchu w trakcie badania, może zaistnieć potrzeba wykonania go w znieczuleniu. 

    W niektórych przypadkach wskazane jest w trakcie badania podanie dożylnie środka kontrastowego. środki stosowane w badaniach rezonansu magnetycznego nie zawierają związków jodu, stosowanych w radiologicznych środkach kontrastowych i w czasie ich stosowania nie stwierdza się zwykle skutków ubocznych, w tym silnych reakcji alergicznych. W związku z tym nie jest bezwzględnym wymogiem, by pacjent zgłosił się na badanie MR na czczo. środki kontrastowe przeznaczone do badań MR nie wchodzą w interakcje z innymi lekami. 

    U części pacjentów może występować lęk przed przebywaniem w małym zamkniętym pomieszczeniu - klaustrofobia. Systemy rezonansu magnetycznego, z których korzysta ENEL-MED są tak konstruowane, aby badanie było jak najmniej uciążliwe dla pacjenta. Otwory tunelu magnesów są specjalnie rozszerzane, a wewnątrz tunelu zainstalowane jest dodatkowe oświetlenie. Czasami stosowane są układy luster, umożliwiające patrzenie na zewnątrz magnesu. Przez całe badanie pacjent jest pod nadzorem operatorów, utrzymuje z nimi kontakt głosowy za pomocą interkomu, oraz ma możliwość przerwania badania i przywołania obsługi za pomocą specjalnego przycisku. 

    Pracy systemu rezonansu magnetycznego towarzyszy w pomieszczeniu badań słyszalny hałas o miernym natężeniu. W celu zmniejszenia związanych z hałasem niedogodności na życzenie mogą być zastosowane zatyczki do uszu. 


  • Pobranie krwi

    Do pobrania krwi do analiz Pacjent powinien:

    • zgłosić się w godzinach pracy punktu pobrań (nie prowadzone są zapisy),
    • być na czczo (co oznacza nie przyjmowanie posiłków od kolacji do rana),
    • być po przespanej nocy,
    • odstawić leki i preparaty witaminowe(za zgodą lekarza),
    • w dniu poprzedzającym badanie ograniczyć wysiłek fizyczny i stosować normalną dietę,
    • przed pobraniem krwi pacjent powinien odpocząć przez min. 15 minut.

    Dopuszcza się pobranie krwi bez zachowania powyższych zaleceń, ale tylko na wyraźne zlecenie lekarza. 

  • Rektoskopia
    • Na dzień przed badaniem nie należy jeść kolacji.
    • Wieczorem zalecane jest wykonanie lewatywy.
    • W dniu badania nie należy jeść, a na dwie godziny przed należy ponownie zrobić lewatywę.
    • Nie zaleca się przyjmowania doustnych leków przeczyszczających.
  • RTG odcinka lędźwiowego kręgosłupa i jamy brzusznej

    Aby uzyskać dokładny obraz kręgosłupa lędźwiowego i jamy brzusznej należy usunąć z przewodu pokarmowego gazy, a zwłaszcza masy kałowe.


    W dniu poprzedzającym badanie pacjent powinien:

    • spożywać pokarmy płynne i NIE zawierające błonnika i NIE wzdymające tzn. unikać świeżych warzyw i owoców, otrębów, kaszy, pieczywa, NIE pić płynów gazowanych!
    • w dniu poprzedzającym badanie (od godz. 14.00) przyjmować Espumisan(dostępny bez recepty) 3 razy dziennie po 2 kapsułki i w dniu badania 2 kapsułki rano. 

    W dniu badania należy pozostać na czczo, co najmniej 5-6 godzin wcześniej! (nie pić, nie jeść, nie palić papierosów, nie żuć gumy).

    Przygotowanie gwarantuje wysoką jakość obrazu radiologicznego, a to umożliwi dokładniejszą diagnozę.

  • Sigmoidoskopia
    • Przygotowanie do badania należy zacząć wcześniej niż do retroskopii.
    • Badanie wykonywane jest na czczo.
    • W przeddzień badania ostatni posiłek należy zjeść około południa i do czasu badania powinno się pozostać na czczo.
    • W przeddzień badania około godziny 13-14 należy również przyjąć zalecony przez lekarza środek przeczyszczający.
    • Na badanie najlepiej zgłosić się z osobą towarzyszącą, gdyż w przypadku konieczności podania leku nie można przez 6 godzin prowadzić samochodu.
  • USG (jama brzuszna / układ moczowy)
    • Należy być na czczo (nie jeść, co najmniej 6 godzin)
    • Zażyć rano 2 tabletki espumisanu
    • Wypełnić pęcherz (wypić ok. 1,5 l niegazowanej wody na ok. 1 godziny przed badaniem i nie oddawać moczu)
  • USG narządu rodnego, pęcherza moczowego, prostaty

    Zalecenia jak przy przygotowaniu do USG jamy brzusznej oraz dodatkowo należy przed badaniem wypić około 0,5 - 1 litra niegazowanego płynu i na badanie zgłosić się z pełnym pęcherzem.

  • Wlew doodbytniczy
    • Przygotowanie do badania polega na usunięciu z jelita grubego mas kałowych.
    • Na dwa dni przed terminem badania należy pozostać na diecie płynnej. .
    • W przeddzień badania należy pić jedynie niegazowaną wodę.
    • W przeddzień badania należy również około południa przyjąć odpowiednią, zaleconą przez lekarza, ilość środka przeczyszczającego.
    • Wieczorem zaleca się wykonanie lewatywy.
    • W dniu badania nie należy jeść jak również palić papierosów.
    • Na 2 godziny przed badaniem należy ponownie wykonać lewatywę.
  • Zdjęcie radiologiczne górnego odcinka przewodu pokarmowego

    Badanie wykonywane jest na czczo.